Ailesel Hiperkolesterolemi ve Kalp-Damar Sağlığı: Uzmanların Uyarıları
Uzmanlara göre, Ailesel Hiperkolesterolemi (AH) hem Türkiye’de hem de dünyada kalp damar sağlığını tehdit eden en önemli kalıtsal hastalıklardan biri olarak karşımıza çıkıyor. AH hakkında bilgi veren Güven Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Alper Sönmez, bu hastalığın dünyanın en sık görülen kalıtsal lipid metabolizması hastalığı olduğunu vurguluyor.
Prof. Dr. Alper Sönmez’e göre, AH hastalarının karaciğerlerinin kandan kolesterolü temizleme yeteneği doğuştan azalmış durumda. Bu durumda, çocukluk döneminden itibaren kanda kolesterol düzeyleri normalden çok daha yüksek seviyelerde seyrediyor. Dünya genelinde AH sıklığı yaklaşık 300 kişide bir iken, Türkiye’de bu oranın yaklaşık 150 kişide bir olduğu belirtiliyor; yani Türkiye’deki AH sıklığı dünya ortalamasının neredeyse iki katı.
Prof. Dr. Sönmez’e göre, zamanında tanı almayan ve tedavi edilmeyen AH hastalarında genç yaşta kalp damar hastalıkları görülme riski artıyor. Kalp krizi riski 30’lu, 40’lı yaşlarda dramatik biçimde yükseliyor. Ülkemizde 500 binden fazla kişinin Ailesel Hiperkolesterolemi taşıyıcısı olabileceği tahmin ediliyor.
Bir Kan Testi ile Riskler Belirlenebilir
Prof. Dr. Sönmez, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Dünya Kalp Federasyonu (WHF) verilerine göre, AH hastalarının yalnızca yüzde 10’undan azının tanı aldığını belirtiyor. Yüksek kolesterolü genetik nedenli olduğunu bilmeyen birçok birey, erken yaşta kalp-damar hastalıklarının gizli nedeni olarak risk altında bulunuyor. Eğer kolesterol düzeyiniz yüksekse ve ailenizde erken yaşta kalp veya damar hastalığı öyküsü varsa, Ailesel Hiperkolesterolemi açısından değerlendirilmeniz gerekiyor.
AH genetik bir durum olduğundan, aile bireylerinin de benzer riski taşıma olasılığı yüksek. Erken tanı konulup uygun ilaç tedavisine başlanan hastalar, kalp damar hastalıklarından korunabiliyor. Prof. Dr. Sönmez, “Kolesterol yüksekliği, genellikle sessiz ilerleyen bir durumdur. Ancak genetik olarak belirlenmiş yüksek kolesterol, fark edilmezse genç yaşta bile kalp kriziyle sonuçlanabilir. Bu nedenle, erken tanı ve doğru tedavi sayesinde uzun ve sağlıklı bir yaşam mümkündür” diyor.
